Upgrade to Chess.com Premium!

Leer schaken

Het is nooit te laat om te leren schaken - het populairste spel ter wereld! Als het spel nieuw voor je is, of als je alle regels en strategieën wilt leren, lees dan verder!


Geschiedenis van het schaken

De oorsprong van het schaakspel is niet precies duidelijk, maar algemeen wordt geloofd dat het is ontstaan ​​uit oudere schaakachtige spellen, die bijna twee duizend jaar geleden in India werden gespeeld.Het schaakspel kreeg in de 15e eeuw zijn huidige vorm, toen het in Europa populair werd.

Het doel van het spel

Schaken is een spel dat wordt gespeeld tussen twee tegenstanders aan weerszijden van een bord met 64 velden van afwisselende kleuren. Elke speler heeft 16 stukken: 1 koning, 1 dame, 2 torens, 2 lopers, 2 paarden en 8 pionnen. Het doel van het spel is om de andere koning schaakmat te zetten. Schaakmat ontstaat als de koning ergens staat waar hij kan worden gepakt (hij staat schaak) en ook niet kan voorkomen dat hij gepakt wordt.

Het starten van een spel

Aan het begin van het spel wordt het schaakbord zo neergelegd dat elke speler een wit vakje rechtsonderaan heeft. De schaakstukken worden dan volgens een vast patroon opgezet. De tweede rij is gevuld met pionnen. De torens gaan op de hoeken, dan de paarden ernaast, gevolgd door de lopers, en tenslotte de koningin of dame, die altijd op haar eigen kleur wordt gezet (witte dame op wit, zwarte dame op zwart), en de koning op het andere veld.

De speler met de witte stukken zet altijd als eerste. Daarom laten spelers over het algemeen door het lot bepalen wie als wit speelt, bijvoorbeeld door het opgooien van een munt, of één speler moet de kleur van de verborgen pion in de hand van de andere speler raden. Wit doet dan een zet, gevolgd door zwart, dan weer wit, dan zwart enzovoorts tot aan het einde van het spel.

Hoe de stukken bewegen

Elk van de 6 soorten stukken beweegt anders. Stukken kunnen niet door andere stukken heen bewegen (hoewel het paard over andere stukken kan springen), en kunnen nooit op een veld komen waar al een van hun eigen stukken staat. Ze kunnen echter wel de plaats van een stuk van de tegenstander innemen, dat vervolgens wordt genomen, of geslagen. Stukken worden in het algemeen verplaatst naar posities waar ze andere stukken kunnen slaan (door naar het veld te bewegen waar een stuk staat en diens plek in te nemen), hun eigen stukken kunnen verdedigen wanneer die zijn geslagen, of belangrijke velden in het spel kunnen beheersen.

De Koning

De koning is het belangrijkste stuk, maar is een van de zwakste. De koning kan maar één stap in elke richting doen - omhoog, omlaag, opzij of schuin. Klik op de '>' toets in het diagram hieronder om te zien hoe de koning over het bord kan gaan. De koning mag zich nooit in schaak (waar hij geslagen kan worden) begeven.

De dame

De dame is het sterkste stuk. Ze kan langs elke rechte lijn bewegen- vooruit, achteruit, zijwaarts of diagonaal - voor zover mogelijk, zolang ze niet door een van haar eigen stukken gaat. En, net als met alle stukken, als de koningin een stuk van de tegenstander slaat is haar zet voorbij. Klik hieronder door het diagram om te zien hoe de dames zetten. Merk op hoe de witte dame de zwarte dame slaat, waarna de zwarte koning verplicht is te zetten.

De Toren

De toren kan zo ver als hij wil verplaatsen, maar alleen vooruit, achteruit, en zijwaarts. De torens zijn bijzonder krachtige stukken als ze samenwerken en elkaar beschermen!

De Loper

De loper kan zo ver bewegen als hij wil, maar alleen schuin. Elke loper begint op een kleur (licht of donker) en blijft altijd op die kleur. Lopoers werken goed samen, omdat ze elkaars zwakheden aanvullen.

Het Paard

Paarden bewegen op een heel andere manier dan de andere stukken - twee stappen in een richting, en dan nog een stap in een hoek van 90 graden, net als de vorm van een “L”. Paarden zijn ook de enige stukken die over andere stukken kunnen bewegen.

De Pion

Pionnen zijn bijzonder, omdat ze op verschillende manieren bewegen en slaan: ze bewegen vooruit, maar slaan schuin. Pionnen mogen maar één vakje per keer vooruit lopen, met uitzondering van hun eerste zet, wanneer ze ook twee vakjes vooruit mogen. Pionnen kunnen alleen één vakje schuin naar voren slaan. Zij kunnen nooit achterwaarts zetten of slaan. Als er een ander stuk direct voor een pion staat, kan hij dat stuk niet slaan of er langs gaan.

Promotie

Pionnen hebben nog een speciale eigenschap, namelijk als een pion de andere kant van het bord bereikt kan hij een ander schaakstuk worden (dit wordt promotie genoemd). Een pion kan promoveren tot elk stuk. [N.B. Een veel voorkomende misvatting is dat pionnen alleen kunnen worden ingewisseld voor een eerder geslagen stuk. Dat is niet waar.] Een pion promoveert meestal tot een koningin. Alleen pionnen kunnen promoveren.

En Passant

De laatste regel over pionnen heet “en passant”, dat is Frans voor “in het voorbijgaan”. Als een pion op zijn eerste zet twee velden vooruit gaat, en daarmee landt naast een pion van de tegenstander (waarbij hij dus voorbij het veld gaat waar de andere pion hem had kunnen slaan), dan mag die andere pion de eerste pion in het voorbijgaan slaan. Deze speciale zet moet meteen worden gespeeld nadat de eerste pion is langsgegaan, anders vervalt de optie om hem te slaan. Klik door het onderstaande voorbeeld om deze vreemde maar belangrijke regel beter te begrijpen.

Rokade

Een andere speciale regel wordt rokade genoemd. Bij deze zet mag je twee belangrijke dingen in één zet doen: je koning in veiligheid brengen (hopelijk) en je toren uit de hoek en in het spel brengen. In zijn beurt mag een speler zijn koning twee velden naar een kant zetten en dan de toren van die hoek direct aan de andere kant naast de koning zetten. (Zie het voorbeeld hieronder.) Echter, om te mogen rokeren moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:

  • het moet de eerste keer zijn dat de koning beweegt
  • het moet de eerste keer zijn dat de toren beweegt
  • er mogen geen stukken tussen de koning en de betreffende toren staan
  • de koning mag niet schaak staan, of langs een veld gaan waar hij schaak zou staan

Merk op dat wanneer in de ene richting rokeert, de koning dichter bij de kant van het bord uitkomt. Dat heet rokade op de koningsvleugel of korte rokade. Rokade aan de andere kant, langs het uitgangsveld van de dame, wordt rokade op de damevleugel of lange rokade genoemd. Ongeacht de kant gaat de koning altijd slechts twee velden bij het rokeren.

Schaak en Schaakmat

Zoals eerder vermeld, is het doel van het spel om de koning van de tegenstander schaakmat te zetten. Dit gebeurt wanneer de koning schaak staat en het schaak niet kan worden opgeheven. Er zijn slechts drie manieren om schaak op te heffen: aan de kant gaan (maar rokeren mag niet!), het schaak blokkeren met een ander stuk, of het stuk slaan dat de koning aanvalt. Als een koning niet kan ontsnappen aan het schaak dan is het schaakmat en is het spel afgelopen. Volgens gewoonte wordt de koning niet geslagen of van het bord verwijderd, maar het spel is gewoon afgelopen.

Tekent

Soms eindigen schaakspellen niet met een winnaar, maar met een gelijkspel of remise. Er zijn 5 redenen waarom een ​​schaakspel kan eindigen in remise:

  • Er ontstaat een patstelling, waar een speler aan de beurt is, terwijl zijn koning NIET schaak staat, maar hij toch geen geldige zet kan doen
  • De spelers mogen een remise overeenkomen en stoppen met spelen
  • Er zijn niet genoeg stukken op het bord om schaakmat af te dwingen (bijvoorbeeld: een koning en een loper tegen een koning)
  • Een speler geeft aan dat het remise is als precies dezelfde stelling drie keer voorkomt (niet per se drie keer achter elkaar)
  • Vijftig opeenvolgende zetten zijn gespeeld, waar geen van beide spelers is verplaatst een pion of gevangen een stuk.

Schaak 960

Chess960 (ook wel Fischer Random) is een schaakvariant die alle normale regels van het schaken volgt, maar waar de “openingstheorie” geen grote rol in het spel speelt. De startpositie van de stukken willekeurig gekozen na slechts twee regels: bisschoppen moet op ongelijke kleur, en er moet een toren aan weerszijden van de koning. De zwarte en witte stukken zijn in een gespiegelde positie. Er zijn precies 960 mogelijk beginnen scenario’s die deze regels volgen (vandaar de naam “960”). De enige afwijkende regel betreft de rokade: de regels zijn grotendeels hetzelfde (koning en toren mogen nog niet zijn verplaatst en mogen niet door of in schaak bewegen), met de extra regel dat na de rokade de velden tussen koning en toren leeg moeten lijn (afgezien van koning en toren zelf). Voor meer info en voorbeelden, klik hier.

Enkele Toernooiregels

Veel toernooien volgen een reeks gemeenschappelijke, vergelijkbare regels. Deze regels zijn niet noodzakelijk van toepassing om thuis te spelen of online.

Touch-move

Als een speler raakt een van hun eigen stukken die ze moeten bewegen dat stuk, zolang het gaat om een ​​legale zet. Als een speler raakt een stuk van de tegenstander, moeten ze vast te leggen dat stuk. Een speler die een stuk slechts wil rechtzetten moet dat eerst aankondigen, meestal met “ik zet recht,” of “j’adoube”.

Inleiding tot Klokken en Timers

Bij de meeste toernooien worden timers gebruikt om de tijd te beperken die per spel wordt besteed, niet per zet. Elke speler krijgt evenveel tijd voor het gehele spel en kan bepalen hoe hij die tijd besteedt. Als een speler een zet doet, drukt hij vervolgens op een knop of een hendel om de de klok van de tegenstander te starten. Als een speler geen tijd meer over heeft en de tegenstander claimt dit, dan verliest de speler die door zijn tijd heen is het spel (tenzij de tegenstander niet genoeg stukken heeft om mat te geven, in dat geval is het remise).

Basisstrategie

Er zijn vier simpele dingen die elke schaker zou moeten weten:

#1 Bescherm je koning

Breng je koning naar de hoek van het bord waar hij meestal veiliger is. Stel de rokade niet uit. Je moet meestal zo snel mogelijk rokeren. Vergeet niet, maakt niet uit hoe dicht je bij je tegenstander mat zetten als uw eigen koning voor het eerst wordt schaakmat!

#2 Geef geen stukken weg

Verlies niet achteloos je stukken! Elk stuk is waardevol en je kunt een spel niet winnen zonder stukken om schaakmat mee te zetten. Er is een eenvoudig systeem dat de meeste spelers gebruiken om de relatieve waarde van elk schaakstuk bij te houden:

  • Een pion is 1 waard
  • Een paard is 3 waard
  • Een loper is 3 waard
  • Een toren is 5 waard
  • De dame is 9 waard
  • De koning is oneindig waardevol

Aan het einde van het spel betekenen deze punten niets - het is gewoon een hulpmiddel om beslissingen te nemen tijdens het spelen, zodat je weet wanneer je het beste kunt slaan, ruilen, of andere zetten te doen.

#3 Beheers het centrum

Je moet proberen en het midden van het bord te beheersen met je stukken en pionnen. Als je de controle over het centrum hebt, heb je meer ruimte om je stukken te verplaatsen en wordt het moeilijker voor je tegenstander om goede velden voor zijn stukken te vinden. In het bovenstaande voorbeeld doet wit goede zetten om het centrum te beheersen terwijl zwart slechte zetten doet.

#4 Gebruik al uw stukken

In het bovenstaande voorbeeld kreeg wit al zijn stukken in het spel! Je stukken doen niet veel als ze nog op de eerste rij staan.. Probeer en ontwikkelen van al uw stukken, zodat u meer te gebruiken wanneer u een aanval op de koning hebben. Met behulp van een of twee stukken aan te vallen zal niet werken tegen een fatsoenlijke tegenstander.

Getting Better bij Chess

De regels en de voornaamste strategieën zijn nog maar het begin - er valt in het schaakspel zo veel te leren dat je het nooit allemaal in een mensenleven kunt leren! Ter verbetering van moet u drie dingen doen:

#1 – Spelen

Gewoon blijven spelen! Spelen zoveel mogelijk. Je kunt leren van elk spel, of je nu wint of verliest..

#2 – Studeren

Als je echt wilt verbeteren dan snel pick-up een [aanbevolen schaakboek]. Er zijn ook veel middelen op Chess.com om u te helpen bestuderen en te verbeteren.

#3 Veel plezier

Raak niet ontmoedigd als je niet meteen al je partijen wint. Iedereen verliest - zelfs wereldkampioenen. Zolang je er plezier aan beleeft en leert van de partijen die je verliest, kun je van schaken blijven genieten!

 

Schaakmentor - Online schaken Lessen!

Klaar om je schaakspel te nemen naar het volgende niveau? Verbeter nu met Schaakmentor - de meest effectieve interactieve schaakspel training systeem ooit gemaakt!

  • Boost je rating en toernooi prestaties
  • Verbeter uw tactieken en strategieën
  • Leer hoe grootmeesters over elke zet nadenken

Een grondige analyse van elke positie: Schaakmentor geeft u meer dan alleen maar problemen en antwoorden - heb je veel verschillende tools en tips om u te helpen bij de oplossing te komen op uw eigen. Het belangrijkste is dat Schaakmentor geeft u feedback op elke mogelijke zet op het schaakbord, zodat je niet alleen weet het juiste antwoord, maar waarom elkaar zet was verkeerd.

“ Het enige schaakprogramma dat ik ooit heb gezien dat alle vragen stelt, en alle antwoorden en uitleg biedt. Elke speler, van beginner tot expert, heeft eindelijk de kans om met sprongen vooruit te gaan.!”

GM Walter Browne - Zesvoudig kampioen van de VS

Klik hier voor meer reviews te lezen!

Lessen door Topinstructeurs: Schaakmentor lessen zijn geschreven door schaken professionals en docenten, zoals GM Walter Browne, GM Nick deFirmian, IM Jeremy Silman, IM John Grefe, IM Eric Tangborn, IM Marc Leski, FM Thomas Wolski, FM Mike Arne en FM Craig Mar.

Aangepaste Persoonlijke Lessen: Chess Mentor unieke responsieve leren motor is het net als studeren met een echte schaken coach. De lessen worden aangepast aan je behoeften en uw voortgang wordt bijgehouden om te laten zien hoe je vooruitgaat.

Belangrijkste kenmerken

  • Unieke schaaklessen door professionele coaches zoals IM Jeremy Silman
  • Pas uw leerervaring door te kiezen voor specifieke thema’s, cursussen, en doelen
  • Hoogtepunten thema’s, belangrijke pleinen, en de belangrijkste stukken in de positie
  • Geeft feedback op al uw beschikbare beweegt, niet alleen de juiste zet
  • Maatregelen vooruitgang en scores op individuele problemen en algemene vooruitgang

Terug naar boven